राष्ट्र शोकमा, राष्ट्रपति सलाम खाँदै
काठमाडौं, २३ भदौ । भोटेकोशी बाढीले देशलाई शोकमा डुबाएको छ। रसुवा, नुवाकोट, धादिङदेखि चितवनसम्म बाढीले जनजीवन तहसनहस बनाएको छ।
कैयौँले ज्यान गुमाएका छन्, कैयौँ अझै बेपत्ता छन्। घरबार, पूर्वाधार र आशा–भरोसा बगाएको विपद्मा राज्यका संयन्त्र उद्धार, खोजी र राहतमा जुटिरहेका छन्।
तर यही राष्ट्रिय शोकका बीच एउटा प्रश्न भने झन् ठूलो भएर उभिएको छ—देशका अभिभावक भनिने राष्ट्रपतिले विपद्को यो घडीमा नागरिकसँग कस्तो दूरी कायम गर्नुभएको छ?
राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले बाढीपीडितका लागि रु. ५ हजार सहयोग गरेर सलाम ग्रहण गरेको दृश्यले नागरिक तहमा स्वाभाविक प्रश्न जन्माएको छ। हजारौँ परिवार पीडामा छटपटाइरहेका बेला राष्ट्रप्रमुखको प्राथमिकता के हुनुपर्छ—सलाम ग्रहण गर्नु कि पीडितको आँसु पुछ्नु?
राष्ट्रपति संवैधानिक भूमिकामा रहनुहुन्छ। उहाँ सरकारको दैनिक कार्यकारी नेतृत्व गर्ने पदमा हुनुहुन्न। तर संवैधानिक सीमाले मानवीय उपस्थिति, राष्ट्रिय एकताको सन्देश र संकटका बेला नागरिकसँग ऐक्यबद्धता जनाउने जिम्मेवारी रोक्दैन।
त्यसैले प्रश्न राष्ट्रपतिको कार्यकारी अधिकारमाथि होइन, राष्ट्रप्रमुखको संवेदनशीलता र नैतिक उपस्थितिमाथि हो।
रसुवा, नुवाकोट, धादिङ र चितवनजस्ता विपद् प्रभावित क्षेत्रका नागरिकले राज्यको सर्वोच्च तहबाट आफूलाई सम्झिएको अनुभूति खोजिरहेका छन्।
यस्तो बेला राष्ट्रपतिको एउटा भ्रमण, एउटा पीडितको हात समाउने क्षण र एउटा स्पष्ट सान्त्वनाको शब्दले पनि ठूलो अर्थ राख्छ।
तर राष्ट्रप्रमुख घटनास्थलमा पुग्न नसक्नु, पीडितसँग प्रत्यक्ष संवाद नगर्नु र विपद्को अवस्थाबारे नियमित जानकारी लिएर आवश्यक निर्देशन दिनुपर्ने देखिने परिस्थितिमा त्यस्तो सक्रियता सार्वजनिक रूपमा पर्याप्त नदेखिनुले प्रश्न उठ्नु स्वाभाविक हो।
रु. ५ हजार सहयोग गर्नु नराम्रो होइन। तर राष्ट्रप्रमुखको मूल्य सहयोग रकमले होइन, संकटमा देखाएको नेतृत्वदायी संवेदनशीलताले मापन हुन्छ।
बाढीले घर बगाएको नागरिकलाई पाँच हजारभन्दा ठूलो कुरा राज्य आफ्नो साथमा छ भन्ने अनुभूति हो। बेपत्ता परिवारलाई रकमभन्दा पहिले खोजी भइरहेको छ भन्ने भरोसा चाहिएको छ। घाइतेलाई उपचार र विस्थापितलाई सुरक्षित आश्रय चाहिएको छ।
यस्तो बेला राष्ट्रप्रमुखको उपस्थितिले एउटा सन्देश दिन सक्थ्यो—‘तिमीहरू एक्ला छैनौ, राष्ट्र तिम्रो साथमा छ।’
तर जब राष्ट्र शोकमा हुन्छ र राष्ट्रप्रमुख औपचारिक कार्यक्रममा सलाम ग्रहण गरिरहेको दृश्य देखिन्छ, त्यसले स्वाभाविक रूपमा अर्को प्रश्न जन्माउँछ—राष्ट्रप्रमुख नागरिकको दुःखसँग कति जोडिनुभएको छ?
राष्ट्रपति पद केवल शीतल निवासको औपचारिक कुर्सी होइन। त्यो राष्ट्रको भावनात्मक प्रतिनिधित्व गर्ने जिम्मेवारी पनि हो। संविधानले कार्यकारी अधिकार नदिए पनि मानवीय संवेदना प्रयोग गर्न कसैले रोक्दैन।
आज प्रश्न यही हो— राष्ट्र रोइरहेका बेला राष्ट्रप्रमुख कहाँ छन्? बेपत्ता परिवारले राज्य खोजिरहेका बेला राष्ट्रप्रमुखको आवाज कहाँ छ? र उद्धारमा खटिएका सुरक्षाकर्मीलाई मनोबल चाहिएको बेला राष्ट्रप्रमुखको प्रत्यक्ष उपस्थिति कहाँ छ? राष्ट्र शोकमा छ। यस्तो बेला राष्ट्रप्रमुखको सलामभन्दा पीडितको काँधमा राखिएको हात धेरै अर्थपूर्ण हुन्छ।
