उपरथी अनुपजंग थापा रथीमा सिफारिस : प्रधानसेनापतिको दौडमा बलियो दाबेदारी
अब्बल नेतृत्व, व्यावसायिक दक्षता र संगठनात्मक अनुभवका कारण थापामाथि चासो; बढुवा प्रक्रियासँगै भावी सेनापतिको समीकरणमा पनि चर्चा
काठमाडौं । नेपाली सेनाका उपरथी अनुपजंग थापा रथी पदमा बढुवाका लागि सिफारिस भएका छन्। रथी प्रदीपजंग केसीको अध्यक्षतामा बसेको बढुवा सिफारिस बोर्डको बैठकले थापाको नाम सिफारिस गरेसँगै नेपाली सेनाभित्र भावी नेतृत्वको समीकरणबारे चासो बढेको छ।
अब्बल नेतृत्वकर्ताका रूपमा परिचित थापाको बढुवा सिफारिसलाई उनको व्यक्तिगत वृत्तिविकाससँगै नेपाली सेनाको भावी कमान्डसँग जोडेर हेरिएको छ।
बढुवा सिफारिसप्रति चित्त नबुझे उजुरी गर्न सात दिनको समय दिँदै बोर्डले सोमबार सूचना प्रकाशित गरेको छ। निर्धारित प्रक्रियाअनुसार उजुरीको समय पूरा भएपछि बढुवासम्बन्धी आगामी प्रक्रिया अघि बढ्नेछ। यसले थापाको बढुवा सिफारिसलाई औपचारिक प्रक्रियाको अर्को महत्त्वपूर्ण चरणमा प्रवेश गराएको छ।
रथी गणेश श्रेष्ठले आगामी मङ्सिर ७ गते अवकाश पाएपछि रिक्त हुने पदमा थापालाई सिफारिस गरिएको हो। नेपाली सेनामा बढुवा केवल पद थपिने विषय मात्र होइन, यो जिम्मेवारी, अनुभव र नेतृत्व क्षमताको थप परीक्षण पनि हो। त्यसैले रथी पदमा थापाको सम्भावित पदोन्नतिलाई सेनाको संगठनात्मक संरचना र भावी नेतृत्व विकासका दृष्टिले महत्त्वपूर्ण मानिएको छ।
प्रतिस्पर्धाबीच थापाको बढुवा यात्रा
रथी पदका लागि उपरथी मधुकर कार्की पनि प्रतिस्पर्धामा रहेको बताइएको छ। तर रथी प्रदीपजंग केसीले मङ्सिर १५ गते अवकाश पाएपछि रिक्त हुने अर्को पदमा कार्कीको बढुवा सिफारिसको सम्भावना रहेको चर्चा छ। यसले नेपाली सेनाभित्र वरिष्ठ अधिकृतहरूको बढुवा प्रक्रिया र आगामी नेतृत्व संरचनालाई थप चासोको विषय बनाएको छ।
यद्यपि, बढुवा सिफारिस, अन्तिम बढुवा र त्यसपछिको जिम्मेवारी प्राप्ति फरक–फरक चरण हुन्। त्यसैले आगामी नियुक्ति तथा बढुवाका विषयमा औपचारिक निर्णय नआएसम्म सम्भावनालाई सम्भावनाकै रूपमा बुझ्नुपर्ने हुन्छ।
भावी प्रधानसेनापतिको दौडमा पनि चर्चा
उपरथी थापाको रथी पदमा सिफारिससँगै भावी प्रधानसेनापतिको नेतृत्व प्रतिस्पर्धाबारे पनि चर्चा सुरु भएको छ। उपलब्ध विवरणअनुसार, आगामी भदौपछि थापा प्रधानसेनापतिको जिम्मेवारीका सम्भावित दाबेदारमध्ये बलियो स्थानमा पुग्न सक्ने आकलन गरिएको छ। तर यसलाई सुनिश्चित नियुक्तिका रूपमा लिन मिल्दैन। त्यसका लागि नेपाली सेनाको प्रचलित बढुवा प्रक्रिया, वरिष्ठता, सेवा अवधि र सम्बन्धित निकायबाट हुने औपचारिक निर्णय निर्णायक हुनेछन्।
नेपाली सेनामा प्रधानसेनापतिको नियुक्ति राष्ट्रिय सुरक्षा, संगठनात्मक निरन्तरता र संस्थागत स्थिरतासँग प्रत्यक्ष जोडिएको विषय हो। त्यसैले भावी नेतृत्वबारे हुने बहस व्यक्तिको नाममा मात्र सीमित नभई नेतृत्व क्षमता, व्यावसायिक निष्पक्षता, अनुशासन र राष्ट्रिय हितप्रतिको प्रतिबद्धतामा केन्द्रित हुन आवश्यक छ।
अब्बल नेतृत्वको पहिचानलाई थप जिम्मेवारीमा बदल्ने अवसर
उपरथी अनुपजंग थापा अब्बल नेतृत्वकर्ताका रूपमा परिचित रहेको चर्चा छ। सैनिक संगठनमा नेतृत्वको वास्तविक परीक्षा कठिन परिस्थितिमा निर्णय लिने क्षमता, मातहतका जनशक्तिलाई प्रभावकारी रूपमा परिचालन गर्ने दक्षता, अनुशासन कायम गर्ने सामर्थ्य र राष्ट्रिय सुरक्षाप्रतिको जिम्मेवारीबाट हुन्छ। उच्च पदमा पुग्नु आफैँमा उपलब्धि भए पनि त्यस पदबाट प्राप्त हुने परिणामले नै नेतृत्वको वास्तविक मूल्याङ्कन गर्छ।
रथी पदमा बढुवा भएमा थापाका लागि संगठनभित्रको जिम्मेवारी र निर्णय प्रक्रियामा थप महत्त्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्ने अवसर खुल्नेछ। सेनाको व्यावसायिक क्षमता अभिवृद्धि, बदलिँदो सुरक्षा चुनौतीको सामना, विपद् व्यवस्थापनमा प्रभावकारी परिचालन तथा नागरिक–सैनिक सम्बन्धलाई सुदृढ बनाउने विषय उच्च सैनिक नेतृत्वका प्राथमिकतामा पर्नुपर्ने क्षेत्र हुन्।
नेपाली सेना संवेदनशील राष्ट्रिय संस्था भएकाले यसको नेतृत्व चयनमा व्यक्तिगत प्रभावभन्दा संस्थागत मापदण्ड, योग्यता, वरिष्ठता र व्यावसायिक निष्पक्षतालाई प्राथमिकता दिनु आवश्यक हुन्छ। योग्य अधिकृतलाई जिम्मेवारी दिने र बढुवा प्रक्रियालाई पारदर्शी तथा विश्वसनीय बनाउने अभ्यासले संगठनप्रतिको विश्वास अझ बलियो बनाउँछ।
उपरथी थापाको नाम रथी पदमा सिफारिस भएसँगै उनको सैनिक वृत्तिविकासले महत्त्वपूर्ण मोड लिएको छ। अब सातदिने उजुरी प्रक्रिया, त्यसपछिका औपचारिक निर्णय र भावी जिम्मेवारीले उनको आगामी यात्रा निर्धारण गर्नेछन्। नेतृत्व क्षमताको चर्चालाई व्यवहारमा प्रमाणित गर्दै संगठनको हितमा परिणाम दिन सके मात्रै थापाको उदीयमान नेतृत्वले थप उचाइ हासिल गर्नेछ।
अन्ततः नेपाली सेनामा को कुन पदमा पुग्छ भन्नेभन्दा पनि जिम्मेवारीमा पुगेपछि उसले राष्ट्र, संगठन र नागरिकको विश्वास कति जोगाउँछ भन्ने प्रश्न नै सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण हुनेछ।

