एमालेभित्र बादलको छायाँ, नेताहरू अहिले फरक–फरक राजनीतिक समीकरणमा
काठमाडौं, १५ असोज । नेकपा एमालेभित्र अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीको नेतृत्व र पार्टी पुनर्गठनको बहसले नयाँ मोड लिएको छ।
केही समयअघिसम्म नेतृत्व परिवर्तनको बहसलाई पार्टीभित्रैबाट अघि बढाइरहेका नेताहरू अहिले फरक–फरक राजनीतिक समीकरणमा देखिन थालेका छन्।
यहीबीच पूर्वराष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीलाई पार्टीको दोस्रो वरीयतामा रहने गरी वरिष्ठ नेताको जिम्मेवारी दिइएपछि एमालेभित्रको शक्ति सन्तुलनमा समेत परिवर्तन देखिएको छ।
ओलीको नेतृत्व पुनर्गठन गर्नुपर्ने आवाज पार्टीभित्र एकाएक उठेको भने होइन। निर्वाचनपछि महासचिव शंकर पोखरेलसहितका नेताहरूले पार्टी पुनर्गठन र नेतृत्व हस्तान्तरणको विषय उठाएका थिए।
पौडेल–पोखरेल पक्षका नेताहरू नेतृत्व पुनर्गठनको पक्षमा उभिएको र योगेश भट्टराईसहित केही पदाधिकारीले पनि त्यसमा समर्थन जनाएको विवरण सार्वजनिक भएका थिए।
तर एमालेभित्रको समीकरण स्थिर रहेन। केही महिनाअघि पूर्वराष्ट्रपति भण्डारीलाई पार्टी राजनीतिमा फर्कन नदिने निर्णयसमेत गरेको एमालेले पछि उनको सदस्यता नवीकरण गर्योत।
त्यसपछि असोजमा बसेको केन्द्रीय कमिटी बैठकले भण्डारीलाई पार्टीको दोस्रो वरीयतामा रहने गरी वरिष्ठ नेतामा मनोनित गरेको छ।
यही निर्णयले सबैभन्दा प्रत्यक्ष असर उपाध्यक्ष रामबहादुर थापा ‘बादल’को वरीयतामा परेको देखिन्छ। भण्डारीको पुनरागमनअघि ओलीपछि दोस्रो वरीयतामा रहेका बादल अब तेस्रो स्थानमा पुगेका छन्।
एमालेको पछिल्लो संरचनामा भण्डारीलाई ओलीपछि राखिएपछि पूर्वमाओवादी पृष्ठभूमिबाट एमालेमा आएका बादलको संगठनभित्रको औपचारिक हैसियत पनि तल झरेको छ।
यसलाई एमालेभित्रको बदलिँदो शक्ति समीकरणको एउटा संकेतका रूपमा हेर्न सकिन्छ। हिजो नेतृत्वको वरिपरि देखिएका र आज नेतृत्व पुनर्गठनको बहसमा उभिएका नेताहरूबीचको दूरी कति स्थायी हो भन्ने प्रश्न पनि उठेको छ।
विशेषगरी नेतृत्व परिवर्तनको मुद्दा उठाउने नेताहरू र ओली पक्षबीचको सम्बन्ध पछिल्ला महिनामा निरन्तर पुनर्संरचनामा गएको देखिन्छ।
महासचिव पोखरेलले पार्टीको नेतृत्व पुनर्गठन, कार्यकाल तथा उमेर सीमासहितका विषयमा बहस अघि सारे पनि अध्यक्ष ओलीले त्यसलाई तत्काल अघि बढाउन नचाहेको सार्वजनिक विवरणहरूमा उल्लेख छ।
अर्कोतर्फ, ओलीको विकल्प खोज्ने बहसमा देखिएका केही नेताहरूबीच पनि एउटै धारणा छैन। कसैले नेतृत्व हस्तान्तरणलाई संस्थागत प्रश्नका रूपमा उठाएका छन् भने कसैले पार्टी संकटका बेला नेतृत्व परिवर्तनको बहस उपयुक्त नभएको तर्क गरेका छन्।
रामबहादुर थापाले नेतृत्व हस्तान्तरणको बहसलाई ‘बेमौसमी’ भन्दै असहमति जनाएका थिए।
यसरी हेर्दा एमालेभित्रको अहिलेको तस्वीर सीधा ‘ओली पक्ष’ र ‘ओलीविरोधी पक्ष’मा मात्र सीमित देखिँदैन। एउटै नेताको राजनीतिक यात्रा कहिले संस्थापनसँग नजिक र कहिले पुनर्गठनको बहससँग जोडिएको देखिन्छ।
समीकरण बदलिँदा हिजोका सहयात्री आज आलोचक र हिजोका आलोचक भोलि सहयात्री बन्ने सम्भावना नेपाली राजनीतिको पुरानै अभ्यास हो।
विद्या भण्डारीको पुनरागमनले भने यो समीकरणलाई थप रोचक बनाइदिएको छ। एमालेले उनलाई दोस्रो वरीयतामा राखेपछि नेतृत्व परिवर्तनको बहस तत्कालका लागि मत्थर भएको विश्लेषणसमेत सार्वजनिक भएको छ।
त्यसैले अहिले एमालेभित्रको मुख्य प्रश्न केवल ‘ओलीको विकल्प को?’ भन्नेमा सीमित छैन। प्रश्न यो पनि हो—ओलीपछि पार्टीको शक्ति कसको वरिपरि केन्द्रित हुन्छ, र हिजोका समीकरणमध्ये कुन समीकरण टिक्छ?
अहिलेको अवस्थाले एउटा कुरा भने स्पष्ट गरेको छ—एमालेभित्र नेतृत्वको छायाँ लामो छ, तर त्यो छायाँभित्र उभिएका नेताहरूको स्थान भने स्थिर छैन। बादलको वरीयता घट्नु र भण्डारीको वरीयता बढ्नु त्यसैको पछिल्लो उदाहरण बनेको छ।
यो पनि पढ्नुहोस् :
विद्यालाई दोस्रो वरीयता दिने ‘ओली चाल’ को अन्तर्य
एमालेमा केपी निर्विकल्प : ओलीलाई हटाउन खोज्ने आफै गल्यो !
प्रदीप ज्ञवालीको प्रश्न : ‘सबैभन्दा धेरै अवसर पाउने नै किन असन्तुष्ट ?’
एमालेमा ज्ञवालीको तेस्रो प्रतिवेदन : ओलीको बचाउ, हारका अनेक कारण
